Natuurvisie De Slotplaats

(versie: 2000-2001) Kaarten: zie onderaan deze pagina.

Water, meer of minder?
Hoewel het de laatste (natte) jaren anders lijkt, heeft de Slotplaats sterk te lijden onder verdroging. Dit komt vooral door de vele ontwateringgreppels en sloten in het gebied. Deze zijn ooit aangelegd om bomen te planten op plekken die daarvoor eigenlijk niet geschikt waren. Gevolg is dat vooral ’s zomers het grondwaterpeil diep wegzakt: regenwater wordt direct naar het Koningsdiep afgevoerd.
Door het lagere grondwaterpeil is het bos gevoelig voor verzuring. Dit leidt weer tot vergrassing en een verminderde vitaliteit van verschillende boomsoorten. Vergrassing bemoeilijkt vervolgens de opslag van jonge bomen, waardoor de ontwikkeling van een gevarieerd loofbos langzamer zal gaan. Maar ook zeldzame planten en dieren in en rond de pingo’s (watertjes) worden bedreigd door verdroging. Zij worden verdrongen door minder gevoelige algemene soorten.
Om de waterhuishouding te herstellen heeft Natuurmonumenten in samenwerking met de provincie, het waterschap en Staatsbosbeheer een plan ontwikkeld dat in de komende jaren geleidelijk uitgevoerd zal worden. Doel van het plan is om het water langer vast te houden in het bosgebied en het geleidelijk te laten afstromen naar het Koningsdiep. Om dit te bereiken zullen sloten en greppels niet meer onderhouden worden en plaatselijk worden dichtgemaakt. Hierdoor zullen de natuurlijke laagtes natter worden. Het overtollige water zal via deze laagtes naar het Koningsdiep stromen. In deze laagtes zullen de bomen worden weggehaald, omdat ze door de hogere waterstand zouden afsterven.

Het bos
Het aanzien van het bos zal de komende jaren heel geleidelijk veranderen. In de natuurlijke laagtes zal ruimte worden gemaakt voor de ontwikkeling van vochtige heide. Daarbuiten zal opgaand bos beeldbepalend blijven. Deze bossen zullen qua boomsoorten wel veranderen.
De huidige bossen van het landgoed bestaan bijna helemaal uit geïntroduceerde naaldbomen, die voor de houtproductie zijn aangeplant. Deze monotone bossen zullen geleidelijk omgevormd worden tot een meer gevarieerd en meer natuurlijk bos, met op drogere plaatsen eik, beuk, berk, hulst en grove den. Op vochtige, lage plekken en langs het Koningsdiep zullen meer wilg, berk, sporkehout en lijsterbes groeien.
Het meer natuurlijke bos zal uiteindelijk een grotere rijkdom aan planten- en dierensoorten hebben dan het huidige naaldbos. Verspreid zullen verschillende stadia van bosontwikkeling gaan voorkomen, met een eigen specifieke flora en fauna.

Meer ruimte voor dobbes en pingo’s
Op de Slotplaats zijn een aantal nog redelijk gave dobbes en pingoruïnes te vinden (Finnepoel, Reigerpoel en de pingo nabij de Schans). Zij worden niet uitgebaggerd, maar wel hersteld. Om het wegstromen van water tegen te gaan worden ontwateringsloten gedicht. Opgaande begroeiing wordt in de pingo’s zelf en de directe omgeving weggehaald en in de randen van de veentjes wordt plaatselijk de grasmat (bente) afgeplagd. Dieren als adder, heikikker en dodaars zullen hiervan profiteren. De dode bomen in de pingo bij de Schans zullen bij de uitvoering van het waterhuishoudingsherstelproject verwijderd worden. Klik hier.

Rabatten
De rabatten, het stelsel van ontwateringgreppels, zullen niet meer onderhouden worden, omdat ze niet meer nodig zijn voor de ontwatering. Het reliëf van dijkjes en greppels zal wel nog lang zichtbaar blijven. Door ophoping van bijvoorbeeld bladmateriaal en takken, zal de waterafvoerende functie van de greppels in de loop van de tijd wel verdwijnen. Daardoor zal de bodem meer water gaan vasthouden, en kan er jonge berken- en eikenopslag gaan groeien.

Lanen
Naast het eikenhakhout vormen ook de lanen van beuk en eik een belangrijke zaadbron voor natuurlijke verjonging van het bos. Verschillende lanen zijn in slechte staat, omdat de snelgroeiende naaldbomen een verstikkend effect hebben op de loofbomen. Deze laanbomen zullen meer ruimte krijgen, zodat verder afsterven voorkomen wordt. Ze zullen langzaam opgaan in het meer natuurlijke eiken-beukenbos. Op enkele plekken in de omgeving van het huis zullen, aansluitend op aangrenzende cultuurlandschap, de lanen in stand gehouden worden. De Zwarte singel en de Witte singel zullen wat betreft de delen die langs het grasland resp. de camping ‘De Wâldsang’ lopen hun laankarakter behouden.

Zonnige veldjes
De open plekken in het bos zoals langs de Beakendyk, waar vroeger een kleine boswachterswoning heeft gestaan, worden opengehouden. Er zal één- of tweejaarlijks gemaaid worden, zodat een veldje zal ontstaan waar reeën kunnen grazen en vlinders, reptielen en mensen zich kunnen opwarmen in de zon. Ook het voormalige wildweitje met de coniferen blijft bestaan.
Het grasland langs de Zwarte Singel zal door maaien en nabeweiden open blijven. In het lage, door een slootje doorsneden deel van het perceel zal een poel voor kikkers en salamanders aangelegd worden.

Het huis, de tuin en het park
Het huis is aangewezen als beschermd monument en is nu een theehuis van Natuurmonumenten. Het zal het uitgangspunt voor wandelingen en excursies in het gebied zijn. Momenteel wordt een onderzoek gedaan naar de historie van de tuin en het park. Er wordt naar gestreefd met kleine veranderingen de sfeer te herstellen die bij de statige uitstraling van het herenhuis past. Dit wordt gedaan op grond van een historisch tuinontwerp of oude beschrijvingen. Er zijn al stinzenbollen geplant in de voortuin, en de oude zonnewijzer en Burmaniazuil zullen worden gerestaureerd.
De oude dubbele rij eiken en linden zal als karakteristiek aangezicht vanaf de Foarwurkerwei in stand worden gehouden en plaatselijk (als nodig blijkt) hersteld worden.
De parkeerplaats ligt nu nog binnen het tuinen van ‘De Slotplaats’. Natuurmonumenten streeft naar een verplaatsing van de parkeerplaats naar een locatie buiten de cultuurhistorische zone, en grenzend aan het bos.

Wandelen en paardrijden
Natuurmonumenten onderscheidt drie zones. Een drukkere zone rond het huis en een stille zone langs het Koningsdiep en het Oude Bos. Daartussen ligt een overgangszone. In de drukke zone zullen de huidige paden blijven en verbeterd worden. In de stille zone zullen smalle paadjes ook geleidelijk dicht mogen groeien en worden alleen de belangrijkste paden onderhouden. Tussen de nieuwe woonwijk en de Zwarte Singel komt een nieuw verbindingspad (is begin 2003 gerealiseerd). Langs (een deel van) de Zwarte Singel en langs de Beakendyk komt een verbindingsroute voor ruiters naar het Oude Bos.

Voor meer informatie of het aanvragen van een exemplaar van de natuurvisie kunt u contact opnemen met Natuurmonumenten in Assen, tel. 0592-305050.

Index onderstaande kaarten:
Rood: recreatieve bestemming
Blauw: stil natuurgebied met relatief weinig paden
Lichtgroen: overgangsgebied

Geplaatst in: Bakkeveen

Geef een reactie